Sáng ngày 28/5/2026, tại Hà Nội, Viện Thông tin khoa học phối hợp với Viện Quyền con người, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức chương trình trao đổi học thuật về chủ đề “Quyền con người trong các tranh chấp quốc tế hiện đại: Biến đổi khí hậu, xung đột vũ trang và đầu tư quốc tế”. GS Mamadou Hébié, GS Luật Quốc tế Đại học Leiden, Giám đốc nghiên cứu Học viện Pháp luật quốc tế Hague, Vương quốc Hà Lan báo cáo tại chương trình.
PGS,TS Tường Duy Kiên, Viện trưởng Viện Quyền con người phát biểu khai mạc chương trình
Chủ trì chương trình trao đổi học thuật có PGS,TS Tường Duy Kiên, Viện trưởng Viện Quyền con người; TS Tống Đức Thảo, Phó Viện trưởng Viện Thông tin khoa học; PGS,TS Tào Thị Quyên, Phó Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật.
Dự chương trình có đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Học viện; cán bộ, giảng viên, học viên Viện Quyền con người, Viện Thông tin khoa học, Viện Nhà nước và Pháp luật.
Trình bày báo cáo với chủ đề “Quyền con người trong các tranh chấp quốc tế hiện đại: Biến đổi khí hậu, xung đột vũ trang và đầu tư quốc tế”, GS Mamadou Hébié, GS Luật Quốc tế Đại học Leiden, Giám đốc nghiên cứu Học viện Pháp luật quốc tế Hague, Vương quốc Hà Lan nhấn mạnh ý nghĩa của chủ đề trao đổi và khẳng định, quyền con người là nội dung xuất hiện trong mọi vấn đề, đặc biệt là trong các tranh chấp quốc tế hiện đại: Biến đổi khí hậu, xung đột vũ trang và đầu tư quốc tế. Trong các vấn đề đó đều thấy một cấu phần quan trọng là quyền con người và trong thực tiễn, quyền con người đã mang lại một cuộc cách mạng trong hệ thống luật pháp quốc tế.
GS Mamadou Hébié báo cáo tại chương trình
Theo GS Mamadou Hébié, quyền con người đã định hình lại cấu trúc của luật pháp quốc tế hiện nay bằng cách đưa ra một hệ thống mới để bảo vệ phẩm giá con người và trân trọng những giá trị đó. Từ đó, GS Mamadou Hébié làm rõ sự phát triển của quyền con người trong luật quốc tế, đặc biệt nhấn mạnh và so sánh quyền con người trong 2 giai đoạn, trước năm 1945 và sau năm 1945 với sự ra đời của Liên hợp quốc và Hiến chương Liên hợp quốc. Trong đó, Hiến chương Liên hợp quốc năm 1945 lần đầu tiên đã quy định nghĩa vụ và trách nhiệm của các quốc gia trong bảo vệ quyền con người mà không có sự phân biệt đối xử, đồng thời đưa ra các nguyên tắc về quyền bình đẳng, quyền tự quyết.
Chia sẻ quá trình phát triển của quyền con người qua các giai đoạn lịch sử cho đến nay và những ảnh hưởng của quyền con người đến luật quốc tế, từ đó GS Mamadou Hébié đi sâu phân tích quyền con người trong các tranh chấp quốc tế hiện đại, nhất là trong biến đổi khí hậu, xung đột vũ trang và đầu tư quốc tế thông qua phân tích các ví dụ thực tiễn được tích luỹ, đúc rút trong những năm làm việc tại Toà án Công lý quốc tế.
Tại chương trình, GS Mamadou Hébié giới thiệu khái quát về Toà án Công lý quốc tế (ICJ) và cho biết, ICJ là cơ quan tư pháp chính của Liên hợp quốc, được thành lập vào tháng 6/1945 và bắt đầu hoạt động từ tháng 4/1946. Mới đây ICJ đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm phiên họp khai mạc (1946–2026) vào ngày 17/4/2026 tại Cung điện Hòa bình ở The Hague, Hà Lan - Đây là cơ quan duy nhất trong số sáu cơ quan chính của Liên hợp quốc không đặt tại New York, Mỹ.
Các đại biểu tham dự chương trình
Các đại biểu tham dự chương trình
GS Mamadou Hébié nhấn mạnh, vai trò của ICJ là giải quyết theo luật quốc tế các tranh chấp pháp lý do các quốc gia đệ trình lên Tòa và đưa ra các ý kiến tư vấn về các vấn đề pháp lý do các cơ quan có thẩm quyền của Liên hợp quốc và các cơ quan chuyên môn chuyển đến Tòa. Tòa án gồm 15 thẩm phán, được Đại hội đồng Liên hợp quốc và Hội đồng Bảo an bầu chọn với nhiệm kỳ chín năm. Tòa án được hỗ trợ bởi Văn phòng Thư ký, cơ quan hành chính của nó. Ngôn ngữ chính thức của Tòa án là tiếng Anh và tiếng Pháp.
Trong những năm qua, ICJ cũng đã triển khai chương trình thực tập 1 năm dành cho sinh viên, nghiên cứu sinh các nước, trực tiếp được hướng dẫn bởi các thẩm phán của ICJ và toàn bộ chi phí thực tập sinh được Quỹ Tín thác Tư pháp Quốc tế đài thọ. Vì vậy, GS Mamadou Hébié rất mong muốn, thông qua chương trình trao đổi học thuật này đưa thông tin này đến các cơ sở đào tạo, các sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam có quan tâm và mong muốn được thực tập tại ICJ.
Quang cảnh chương trình
MH & Đức Mạnh