Chúng ta đang sống trong một thời khắc đặc biệt của lịch sử nhân loại. Từ chiếc rìu đá thô sơ của tổ tiên xa xưa đến tàu vũ trụ, xe tự lái, metaverse,... đầy ấn tượng, công nghệ đã không ngừng vượt qua những ranh giới tưởng như bất khả xâm phạm. Mỗi bước tiến đều đặt ra một câu hỏi lớn: Làn sóng đổi thay này sẽ đưa chúng ta đến đâu? Cuốn sách “Tương lai rộng lớn: Công nghệ mới nổi đang kiến tạo lại ngành công nghiệp và xã hội như thế nào” (The Future Is Big: How Emerging Technologies Are Transforming Industry and Societies) của Uma Vanka ra đời như một lời đáp vừa thấu đáo vừa giàu cảm hứng cho câu hỏi muôn thuở ấy. Viện Thông tin khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh xin được trân trọng giới thiệu với bạn đọc tóm tắt cuốn sách.
Trang bìa cuốn sách
Điều khiến cuốn sách trở nên hấp dẫn ngay từ những trang đầu chính là cách tác giả không lao ngay vào tương lai mà dành thời gian để nhìn lại quá khứ. Uma Vanka hiểu rằng, để hình dung con đường tương lai phía trước, chúng ta trước hết phải hiểu mình đã đi qua những ngã rẽ nào. Hành trình từ dao rìu thời nguyên thủy đến những sáng tạo đột phá của thời đại công nghiệp và kỹ thuật số không chỉ là một dòng chảy tuyến tính, mà là một chuỗi những bước nhảy vọt, những lần “đột phá sáng tạo" làm thay đổi tận căn cơ phương cách con người sống, làm việc và kết nối. Bằng cách xây dựng một bức tranh toàn cảnh từ nguồn cội, tác giả giúp người đọc thoát khỏi lối nghĩ rời rạc, hời hợt về công nghệ, thay vào đó là một cái nhìn có hệ thống, có chiều sâu.
Ở phần trọng tâm, cuốn sách đi sâu vào phân tích các công nghệ mới nổi, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, và cách chúng đang âm thầm nhưng quyết liệt tái cấu trúc mọi ngóc ngách của đời sống. Không chỉ dừng lại ở việc mô tả những thành tựu kỹ thuật, Uma Vanka đặt chúng vào một bối cảnh rộng lớn hơn, đó là các động lực thúc đẩy sự đổi mới, từ cạnh tranh thị trường, nhu cầu tối ưu hóa hiệu quả, đến khát vọng vươn tới những giới hạn mới của tri thức. Từ góc nhìn ấy, tác giả phác họa viễn cảnh về một "tương lai rộng lớn" - nơi công nghệ không chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, mà trở thành nền tảng cốt lõi, xương sống của mọi hoạt động kinh tế, xã hội. Đó không phải một tương lai xa vời mà là một thực tế đang được kiến tạo từ ngay hôm nay, bằng những quyết định và sự thích ứng của từng cá nhân, từng tổ chức.
Một trong những điểm gây nhiều trăn trở nhất hiện nay là nỗi lo công nghệ, đặc biệt là AI, sẽ cướp đi công việc của con người. Uma Vanka không né tránh vấn đề này, nhưng cách ông tiếp cận khiến người đọc thấy được một góc nhìn khác, bình tĩnh và thực tế hơn. Tác giả khẳng định, thách thức lớn nhất không đến từ sự xuất hiện của công nghệ mà từ sự chậm chạp trong thích ứng của con người. Những ai không theo kịp tốc độ thay đổi chắc chắn sẽ phải đối diện với nguy cơ tụt hậu. Ngược lại, những người biết chủ động học tập, nâng cao kỹ năng và nắm bắt cơ hội sẽ không chỉ tồn tại, mà còn có thể bứt phá trong một thế giới đầy biến động. Tinh thần xuyên suốt cuốn sách vì vậy không phải là sự lo lắng, mà là một lời kêu gọi hành động: Chúng ta hãy trang bị cho mình một tư duy mới, một bộ kỹ năng mới, và quan trọng nhất là hãy nhìn nhận công nghệ như một đồng minh, không phải một đối thủ.
Điểm đáng quý của cuốn sách là nó không chỉ dành riêng cho một nhóm độc giả. Một sinh viên mới ra trường có thể tìm thấy lời khuyên để định hướng nghề nghiệp; một bậc phụ huynh bối rối trước thế giới số có thể hiểu hơn về những gì con em mình đang đối diện; một nhà sáng lập khởi nghiệp có thể nhận ra những cơ hội tích hợp công nghệ mới vào mô hình kinh doanh; và một lãnh đạo doanh nghiệp sẽ tìm thấy những gợi ý chiến lược để dẫn dắt tổ chức vượt qua giai đoạn chuyển đổi đầy thách thức. Tác giả, với kinh nghiệm thực chiến dày dặn tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Tata Consultancy Services, Capgemini và NTT Data, đã mang vào cuốn sách một sự kết hợp hiếm có, vừa có tầm nhìn của một chiến lược gia, vừa thấu hiểu những trăn trở thực tế của người làm nghề, vừa giữ được chất nhân văn của một người luôn trăn trở về vai trò của con người trong thời đại số.
Không khô khan, không hàn lâm đến mức xa cách, cuốn sách được tổ chức thành năm chương như một hành trình từ khởi đầu vĩ đại của công nghệ, qua những câu chuyện minh họa sống động, đến những điểm sáng mang tính đột phá, trước khi mở ra viễn cảnh về tương lai rộng lớn và cuối cùng là một lộ trình cụ thể để hiện thực hóa tương lai đó. Cách dẫn dắt này giúp người đọc không bị choáng ngợp bởi quá nhiều thông tin mà dễ dàng tiếp nhận, suy ngẫm và ứng dụng.
Đây không chỉ là một cuốn sách về công nghệ, đây là một cẩm nang tư duy dành cho thời đại mà tốc độ thay đổi nhanh đến mức không ai có thể đứng ngoài cuộc. Uma Vanka đã thành công trong việc kể một câu chuyện vừa lớn lao vừa gần gũi: lớn lao bởi tầm nhìn về những biến chuyển mang tính hệ thống; gần gũi bởi tất cả những gì ông đề cập đều đang diễn ra quanh ta, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của mỗi người. Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm tựa để hiểu về thế giới công nghệ đầy biến động, hoặc đơn giản là muốn trả lời câu hỏi: "Mình nên làm gì để không bị bỏ lại phía sau?", cuốn sách này có lẽ sẽ là một người bạn đồng hành đáng tin cậy. Bởi như chính tựa đề đã nói: tương lai không nhỏ bé, không chật hẹp. Tương lai là rộng lớn, và cánh cửa ấy, với cuốn sách này trong tay, bạn có thể tự mình mở ra.
---------------------
Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
Sách hiện có tại Thư viện Viện Thông tin khoa học, tòa nhà A18, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Phùng Thị Thanh Hà, VTTKH giới thiệu