Chủ trì hội thảo có các đồng chí: TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế; TS Trần Xuân Thuỷ, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh.
Đoàn chủ trì hội thảo
Tham dự hội thảo có TS Bùi Việt Hương, Phó Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế; các cán bộ, giảng viên, nghiên cứu viên của Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Khoa Chính trị và Quan hệ quốc tế thuộc Học viện Chính trị khu vực II; các giảng viên, nghiên cứu viên ngành quan hệ quốc tế của các trường Đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh như Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn - Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Đại học Kinh tế Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sài Gòn…
Hội thảo là một trong những hoạt động của Đề tài khoa học “Dự báo các điều chỉnh chiến lược phát triển của các nước lớn đến năm 2050 và hàm ý chính sách đối với Việt Nam” thuộc Chương trình Khoa học và Công nghệ cấp Bộ trọng điểm năm 2025-2026 “Nghiên cứu đề xuất và tổ chức thực hiện những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng để Việt Nam bứt phá phát triển trong kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là cơ quan chủ trì.
Quang cảnh hội thảo
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế cho biết, thế kỷ XXI chứng kiến những biến động sâu sắc và toàn diện của trật tự thế giới. Từ sự dịch chuyển mạnh mẽ của trung tâm quyền lực kinh tế, chính trị đến những cuộc cách mạng công nghệ mang tính đột phá, tất cả đang định hình một kỷ nguyên mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Hai cường quốc hàng đầu là Mỹ và Trung Quốc vẫn tiếp tục cạnh tranh gay gắt, không chỉ giới hạn trong lĩnh vực thương mại hay đầu tư, mà còn đẩy mạnh trên các lĩnh vực công nghệ, thể chế, an ninh và thậm chí là các chuẩn mực toàn cầu. Song hành với đó, các cường quốc khác cũng đang điều chỉnh chiến lược một cách mạnh mẽ, v.v.. Tất cả những điều chỉnh này đều được gắn với tầm nhìn dài hạn đến năm 2040-2050, nhằm mục đích định hình một trật tự thế giới mới. Vì vậy, các nước buộc phải điều chỉnh và tái định hình chiến lược phát triển của quốc gia nhằm củng cố vị thế, gia tăng sức ảnh hưởng và giải quyết các vấn đề nội tại.
Trong bối cảnh ấy, Việt Nam vừa đứng trước những cơ hội lớn để bứt phá, vừa phải đối diện với những thách thức chưa từng có. Việt Nam cần có những quyết sách chiến lược được xây dựng trên cơ sở phân tích khoa học và chủ động nắm bắt các xu hướng chiến lược của các cường quốc. Vì vậy việc dự báo những điều chỉnh chiến lược phát triển của các nước lớn và tác động để đưa ra những chính sách phù hợp là rất cần thiết.
.jpg&w=1200&mode=none)
TS Trần Mỹ Hải Lộc, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tham luận tại Hội thảo
Hội thảo được tổ chức làm 2 phiên. Phiên 1 tập trung vào Dự báo tác động của sự điều chỉnh chiến lược phát triển của các nước lớn đến năm 2050, phiên 2 đi sâu vào Khuyến nghị và hàm ý chính sách đối ngoại cho Việt Nam đến năm 2050 trước sự điều chỉnh chiến lược phát triển của các nước lớn.
Phân tích những điều chỉnh chiến lược phát triển của Mỹ, Nga và Trung Quốc, các đại biểu tham dự khẳng định các nước lớn sẽ tiếp tục cạnh tranh mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đến năm 2050 sẽ là hình mẫu điển hình của mô hình vừa hợp tác vừa cạnh tranh. Sự cạnh tranh Mỹ - Trung sẽ thể hiện trên thực địa, trong đó cạnh tranh an ninh ngày càng chặt chẽ, căng thẳng, xung đột vùng xám sẽ gia tăng. Vì vậy, Việt Nam cần tăng cường năng lực dự báo, thích ứng chiến lược, đồng thời phải tận dụng cơ chế đa phương, tiểu đa phương nhằm thúc đẩy tiếng nói tại các diễn đàn quốc tế.
Tham luận tại Hội thảo về những điều chỉnh chiến lược của Ấn Độ đến năm 2050, TS Trần Mỹ Hải Lộc, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh phân tích rõ những động lực, nhu cầu xác định vị thế của Ấn Độ đến năm 2050, từ đó chỉ ra những điểm tương đồng với mục tiêu của Việt Nam trong thời gian tới. Qua đó, đưa ra một số hàm ý chính sách cho Việt Nam về chính sách đối ngoại trong thời gian tới nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác song phương Việt Nam - Ấn Độ.
PGS,TS Trần Nam Tiến, Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo
Tại hội thảo, PGS,TS Trần Nam Tiến, Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã phân tích tác động của cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc đến Việt Nam trong thời gian tới trên lĩnh vực văn hoá - xã hội, khoa học công nghệ… Theo PGS,TS Trần Nam Tiến, khả năng cân bằng giữa thích ứng với môi trường công nghệ phân mảnh và phát triển năng lực nội tại sẽ là yếu tố quyết định vị thế của Việt Nam trong trật tự công nghệ toàn cầu đến năm 2050. Việt Nam không chỉ cần tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng mà còn phải chủ động định hình chiến lược phát triển công nghệ phù hợp, đảm bảo vừa hội nhập sâu rộng vào hệ thống toàn cầu, vừa duy trì được tính tự chủ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh địa - công nghệ ngày càng gia tăng.
Đề xuất một số khuyến nghị đối với Việt Nam trong thời gian tới nhằm thích ứng với sự điều chỉnh chiến lược của các nước lớn, các tham luận tại hội thảo tập trung vào 7 nội dung sau: Thứ nhất, quán triệt và thực hiện nhất quán mục tiêu "bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc". Thứ hai, triển khai chiến lược "bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa" gắn với tư duy "phòng thủ chủ động" như một ưu tiên hành động thực tiễn. Thứ ba, ưu tiên xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và tăng cường năng lực tự chủ quốc phòng như nền tảng không thể thay thế. Thứ tư, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân vững chắc như nền tảng chiến lược không thể thay thế. Thứ năm, triển khai thực chất quan điểm "an ninh toàn diện" và "tự chủ chiến lược về an ninh" được xác lập lần đầu tại Đại hội XIV. Thứ sáu, vận dụng phương châm "lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển" như nguyên tắc điều phối giữa mục tiêu kinh tế và an ninh. Thứ bảy, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng - an ninh theo phương châm chủ động, linh hoạt, thực chất.
Các đại biểu tham dự hội thảo