Hội thảo khoa học “Đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam hiện nay – những vấn đề lý luận và thực tiễn”

PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo

Đồng chủ trì có PGS,TS Vũ Thị Phương Hậu, Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển và TS Nguyễn Huy Phòng, Hội đồng Lý luận Trung ương, Chủ nhiệm đề tài.

Tham dự Hội thảo có lãnh đạo Viện Văn hóa và Phát triển; các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý đến từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Tư pháp, Cơ quan Hội đồng Lý luận Trung ương, Trường Đại học Luật Hà Nội, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật; đại diện cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, du lịch và công nghiệp sáng tạo; cùng các thành viên Ban Chủ nhiệm đề tài, cộng tác viên và cán bộ, giảng viên Viện Văn hóa và Phát triển.

Đây là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý trao đổi, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam hiện nay; đồng thời đề xuất các giải pháp, khuyến nghị nhằm hoàn thiện cơ sở lý luận, cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.

PGS,TS Vũ Thị Phương Hậu, Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển điều hành Hội thảo

Phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, việc tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế phát triển được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời là một trong những đột phá chiến lược. Thực tiễn cho thấy, thể chế vừa là nền tảng, vừa là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước.

Nhìn lại chặng đường gần 40 năm đổi mới của đất nước, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh và nguồn lực quan trọng đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Trên cơ sở đó, nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành, từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về phát triển văn hóa. Tuy nhiên, trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, thể chế văn hóa vẫn còn những hạn chế; cơ chế huy động nguồn lực xã hội chưa thực sự hiệu quả, chưa tạo được môi trường thuận lợi để khu vực tư nhân tham gia đầu tư lâu dài vào lĩnh vực văn hóa. Vì vậy, việc huy động nguồn lực xã hội thông qua phương thức đối tác công tư (PPP) là yêu cầu khách quan, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới và điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Đồng chí Phó Giám đốc Học viện nhấn mạnh, đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa không chỉ là giải pháp huy động nguồn vốn ngoài ngân sách mà còn là cơ chế kết hợp hiệu quả giữa vai trò kiến tạo, định hướng của Nhà nước với nguồn lực, năng lực quản trị và tính năng động, sáng tạo của khu vực tư nhân. Qua đó, các giá trị văn hóa được bảo tồn, phát huy, chuyển hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội; các thiết chế, sản phẩm và dịch vụ văn hóa được đầu tư, phát triển, góp phần nâng cao đời sống văn hóa của nhân dân. Đồng thời, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn bước đầu tại Việt Nam cho thấy, PPP là mô hình có nhiều tiềm năng, song để phát huy hiệu quả cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và có tính kiến tạo nhằm khơi thông nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.

Để Hội thảo đạt được mục tiêu đề ra, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa; đánh giá thực trạng thể chế, chính sách và quá trình triển khai các mô hình hợp tác công tư tại Việt Nam; nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đề xuất các mô hình hợp tác phù hợp với điều kiện trong nước; đồng thời kiến nghị các giải pháp hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư phát triển văn hóa, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

Quang cảnh Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận và trao đổi sôi nổi, tập trung phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn về đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam hiện nay. Các tham luận thống nhất khẳng định, việc hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách nhằm huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, là yêu cầu cấp thiết để phát triển văn hóa trong bối cảnh mới.

Các ý kiến đã làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa; đánh giá thực trạng triển khai các cơ chế, chính sách khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư phát triển văn hóa; đồng thời phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới, qua đó đề xuất những gợi mở nhằm hoàn thiện mô hình hợp tác công tư phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Từ góc độ thực tiễn, các đại biểu chia sẻ nhiều kinh nghiệm triển khai mô hình hợp tác công tư trong các lĩnh vực điện ảnh, xuất bản, quảng bá các sản phẩm văn hóa và công nghiệp sáng tạo; phản ánh những thuận lợi, khó khăn của khu vực tư nhân trong đầu tư phát triển văn hóa, du lịch, dịch vụ và hoạt động của các doanh nghiệp xã hội. Trên cơ sở đó, các tham luận đề xuất các tiêu chí, giải pháp hoàn thiện thể chế, chính sách, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi nhằm khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp tham gia đầu tư, phát triển văn hóa, góp phần phát huy các giá trị văn hóa và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trong phiên thảo luận, các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp tiếp tục trao đổi, phân tích những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa; đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, tạo cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách về đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam.

Đại biểu trình bày tham luận tại Hội thảo

Đại biểu trình bày tham luận tại Hội thảo

Phát biểu tổng kết và bế mạc Hội thảo, PGS,TS Vũ Thị Phương Hậu, Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển khẳng định, sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Hội thảo đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra với sự tham gia tích cực của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp. Các tham luận và ý kiến thảo luận đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, góp phần làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về đầu tư theo phương thức đối tác công tư trong lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam hiện nay.

Theo đồng chí, Hội thảo đã góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức về sự cần thiết mở rộng hợp tác giữa Nhà nước và khu vực tư nhân trong phát triển văn hóa, phù hợp với chủ trương coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội và là nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước. Các ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc định hướng và huy động nguồn lực xã hội, đồng thời cho thấy hệ thống thể chế, chính sách về hợp tác công tư trong lĩnh vực văn hóa đã từng bước được hình thành, song vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Hội thảo đã mở ra nhiều gợi mở quan trọng từ cả lý luận và thực tiễn, đặc biệt là kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai các mô hình hợp tác công tư tại Việt Nam. Nhiều mô hình trong bảo tồn di sản, phát triển du lịch, dịch vụ, điện ảnh, xuất bản, không gian sáng tạo và tổ hợp văn hóa – giải trí đã cho thấy hiệu quả tích cực về kinh tế, xã hội và văn hóa, qua đó khẳng định tiềm năng lớn của mô hình này trong phát triển lĩnh vực văn hóa. Tuy nhiên, nhiều “điểm nghẽn” về thể chế, cơ chế phối hợp, chính sách ưu đãi và phương thức huy động nguồn lực tiếp tục được chỉ ra, đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế thực thi nhằm bảo đảm tính khả thi, hiệu quả của các mô hình hợp tác công tư trong lĩnh vực văn hóa trong bối cảnh mới.

PGS,TS Vũ Thị Phương Hậu nhấn mạnh, Hội thảo đã thống nhất nhiều kiến nghị quan trọng, tập trung vào việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo của chính sách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời xây dựng các tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án văn hóa theo hướng toàn diện cả về kinh tế, xã hội, giáo dục và thẩm mỹ. Những kết quả và gợi mở từ Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp nhà nước, đồng thời góp phần hình thành các định hướng chính sách mới, thúc đẩy phát triển văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững của đất nước.

Đại biểu trình bày tham luận tại Hội thảo

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm