Báo chí cách mạng Việt Nam và sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Ngày 21/6/1925, sự ra đời của tờ báo Thanh Niên do Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, gắn bó mật thiết với sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân. Không chỉ là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng – văn hóa, báo chí cách mạng còn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, bùng nổ công nghệ số, mạng xã hội phát triển mạnh mẽ cùng sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với báo chí cách mạng. Đây không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn là sứ mệnh lịch sử của nền báo chí cách mạng Việt Nam hiện nay (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021).

Sự ra đời, vị trí, vai trò của Báo chí cách mạng Việt Nam

Báo chí cách mạng Việt Nam ra đời từ yêu cầu khách quan của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và nhu cầu truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam. Trong quá trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc vai trò của báo chí đối với sự nghiệp cách mạng. Người khẳng định: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ” (Hồ Chí Minh, 2011). Chính vì vậy, báo chí ngay từ khi ra đời đã mang bản chất cách mạng, tính chiến đấu và tính nhân dân sâu sắc.

Tờ Thanh Niên xuất bản số đầu tiên ngày 21/6/1925 tại Quảng Châu (Trung Quốc) không chỉ là cơ quan tuyên truyền của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên mà còn là phương tiện truyền bá tư tưởng cách mạng vô sản vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930. Từ đây, báo chí cách mạng Việt Nam từng bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một bộ phận không thể tách rời của sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo.

Trong suốt các giai đoạn lịch sử của dân tộc, báo chí cách mạng luôn giữ vị trí tiên phong trên mặt trận tư tưởng – văn hóa. Trong thời kỳ đấu tranh giành chính quyền, báo chí góp phần giác ngộ quần chúng, cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy ý chí đấu tranh cách mạng. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, báo chí là tiếng nói của lòng yêu nước, của tinh thần độc lập dân tộc và chủ nghĩa anh hùng cách mạng, góp phần động viên toàn dân, toàn quân vượt qua gian khổ, hy sinh để đi tới thắng lợi.

Bước vào thời kỳ đổi mới, báo chí cách mạng tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; là diễn đàn tin cậy của nhân dân; là lực lượng quan trọng trong tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước; phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân; tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc.

Hiện nay, trong bối cảnh chuyển đổi số và truyền thông đa nền tảng, báo chí cách mạng Việt Nam vừa đứng trước nhiều thời cơ phát triển, vừa đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Sự cạnh tranh thông tin gay gắt, tốc độ lan truyền nhanh của mạng xã hội, tình trạng thông tin xấu độc, xuyên tạc, sai sự thật… đòi hỏi báo chí cách mạng phải không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao tính chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn.

Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, báo chí cách mạng Việt Nam vẫn giữ vững bản chất là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị – xã hội; là diễn đàn của nhân dân; hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng. Đây chính là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc và sức mạnh của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Sứ mệnh của Báo chí cách mạng Việt Nam trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; bảo vệ Cương lĩnh, đường lối của Đảng; bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc; bảo vệ và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam hiện nay (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021).

Trong bối cảnh các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, lợi dụng internet và mạng xã hội để xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước, báo chí cách mạng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng.

Trước hết, báo chí cách mạng có sứ mệnh tuyên truyền, lan tỏa và bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam. Thông qua các tác phẩm báo chí có chất lượng, báo chí góp phần làm sáng rõ giá trị khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; khẳng định tính đúng đắn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Bên cạnh đó, báo chí cách mạng còn có vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội. Trong thời đại truyền thông số, thông tin đa chiều xuất hiện với tốc độ nhanh chóng, nếu không được định hướng kịp thời sẽ dễ gây hoang mang, dao động trong xã hội. Báo chí cách mạng với ưu thế về tính chính thống, độ tin cậy và khả năng lan tỏa cần chủ động cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, khách quan, toàn diện, giúp nhân dân nhận diện đúng bản chất của các vấn đề, không bị lôi kéo bởi các luận điệu xuyên tạc, sai trái.

Một trong những sứ mệnh quan trọng của báo chí hiện nay là đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đây là nhiệm vụ vừa mang tính chính trị, tư tưởng, vừa mang tính nghiệp vụ báo chí sâu sắc. Các thế lực thù địch thường lợi dụng những vấn đề nhạy cảm như dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc, tham nhũng, tiêu cực để kích động, xuyên tạc, chống phá Đảng và Nhà nước. Do đó, báo chí cách mạng cần chủ động “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, kết hợp giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là cơ bản, chiến lược, lâu dài; “chống” là quan trọng, cấp bách.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, báo chí phải nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường tính chiến đấu, tính thuyết phục và sức lan tỏa xã hội. Các tác phẩm báo chí phản bác quan điểm sai trái cần dựa trên cơ sở lý luận khoa học, chứng cứ xác thực, lập luận chặt chẽ, ngôn ngữ sắc bén nhưng có tính văn hóa, tránh cực đoan hoặc áp đặt. Đồng thời, báo chí cần tận dụng hiệu quả các nền tảng số, mạng xã hội để mở rộng phạm vi tiếp cận, tăng cường khả năng tương tác với công chúng.

Báo chí cách mạng còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ. Thông qua việc phát hiện, biểu dương các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt; phản ánh những thành tựu to lớn của đất nước trong công cuộc đổi mới; lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp, báo chí góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Mặt khác, báo chí cũng cần phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội; tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây không chỉ là yêu cầu của công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng mà còn là giải pháp quan trọng để củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Một nền báo chí cách mạng chân chính không né tránh cái xấu, cái tiêu cực, mà phải dũng cảm đấu tranh vì sự trong sạch, vững mạnh của hệ thống chính trị và lợi ích của nhân dân.

Tuy nhiên, để hoàn thành tốt sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, báo chí cách mạng Việt Nam cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ. Trước hết, cần xây dựng đội ngũ người làm báo “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, trình độ chuyên môn cao và năng lực tác nghiệp hiện đại. Người làm báo phải thực sự là chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng – văn hóa.

Cùng với đó, các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại, đổi mới hình thức thể hiện, nâng cao tính hấp dẫn và sức cạnh tranh của sản phẩm báo chí. Trong môi trường truyền thông số, nếu báo chí chính thống chậm chân, thiếu hấp dẫn thì sẽ khó giữ vai trò dẫn dắt thông tin và định hướng dư luận xã hội.

Ngoài ra, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan báo chí với các cơ quan tuyên giáo, quản lý nhà nước, lực lượng chuyên trách bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Có thể khẳng định rằng, báo chí cách mạng Việt Nam là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Trong giai đoạn hiện nay, trước những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, báo chí cách mạng tiếp tục giữ vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng – văn hóa, là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Phát huy truyền thống vẻ vang hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tính chiến đấu, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.